In beeld … Jana Waarts

jana doceert

 

gonny nelke ceciel josine thea rietje leen nel cokkie annemarie joep gijs JANA – Versie 2     

Een vrolijke bos rode krullen - tegenwoordig in toom gehouden door een staart - mooi afstekend tegen haar zwarte outfit.  Dat beeld krijgen wij, verwachtingsvolle cursisten van de HOVO-cursus Kijken Naar Kunst en Cultuur, wanneer het college begint als eerste voor ogen. En hoewel dit lang geen onprettig gezicht is, zien we na enige tijd alleen maar wat Jana Waarts ons wil laten zien: intrigerende beelden begeleid door even intrigerende verhalen. Want een gevleugelde uitspraak van haar is:”Wat je niet weet, zie je ook niet.” En Jana weet veel, steeds meer en daar wil zij haar cursisten graag deelgenoot van maken. Bovendien lardeert zij haar lessen met relativerende en humorvolle opmerkingen. Hoe zij dat voor elkaar krijgt en hoe zij is begonnen, daar probeer ik in een gesprek met Jana achter te komen.  

Cocky, verantwoordelijk voor de publicaties van Sed Vitae, benaderde mij met het verzoek Jana Waarts te interviewen. Daar moest ik toch even over nadenken, maar een vriendin kun je niet gauw iets weigeren. Een prettig gesprek voeren met Jana, dat zag ik heus wel zitten, maar het moet ook nog op papier komen!   

jana-in-klas-300x172jana klas 2 breda

Jana Waarts is dus docent van bovengenoemde cursus, zowel in Breda als in    Tilburg. Zij geeft zeker al vijftien jaar bij HOVO les en bij andere instanties.
Ze vindt het heel prettig volwassenen te doceren, voorheen heeft ze ook aan hoogbegaafde kinderen les gegeven. Die hebben meer uitdaging nodig: daar is een kunstprogramma een uitgelezen middel voor. Dat ontwikkelde Jana zelf, zoals ze al haar lesstof en didactische middelen zelf bepaalt en samenstelt. Ze vertelt me dit, terwijl we in een hoekje van de bibliotheek in Breda zijn neergestreken. Maar laten we bij het begin beginnen.

Als klein meisje zag ze aan de hand van haar vader de boekenkist van Hugo de Groot op Slot Loevestein. Het verhaal hierover maakte zo’n indruk op haar dat haar liefde voor geschiedenis en verhalen gewekt werd. Haar vader nam haar regelmatig mee musea, hij schilderde en had veel kunstboeken in huis waar de kleine Jana graag in neusde. Zo ontstond als vanzelfsprekend haar liefde voor kunst en cultuur. Ook de interesse in filosofie en humanisme dankt zij aan haar vader.

Libische sibilleHet is dus niet verwonderlijk dat Jana na haar middelbare schooltijd voor een studie kunstgeschiedenis koos, in Nijmegen. Een spekkie voor haar bekkie. Na haar afstuderen, geeft ze mij te kennen, vond ze dat toch te weinig. Ze miste een uitgebreidere context, zoals de tijdgeest. Dus koos ze voor een vervolgstudie cultuurwetenschappen in Maastricht. Behalve kunst kwamen daar ook literatuur, muziek en filosofie aan bod. Nu viel haar eerder opgedane kennis op haar plaats. Uiteindelijk rondde zij haar studie aan de Open Universiteit af.

Tijdens haar lessen haalt ze regelmatig haar favoriete filosofen Nietzsche en Plato aan. (Zij doceert eveneens filosofie bij een andere instantie.) Ze leert haar cursisten niet zonder meer kijken, maar laat ze verder kijken. Ze legt verbanden, vaak met de huidige tijd. Door haar duidelijke passie voor de onderwerpen, zorgt ze ervoor dat wij kunst begrijpen en voelen. Jana kan pakkend een lestijd (en langer) volpraten, de geïnteresseerde student wordt het nooit moe. Dat alles gelardeerd met beelden, filmpjes en muziek. Zij stelt alles zelf samen: van leergang tot en met filmpjes. Ze zegt blij te zijn met de technische ontwikkelingen van de laatste jaren die haar in staat stellen dit allemaal in elkaar te knutselen. Zo heeft ze ook een fraaie eigen website gebouwd: www.padeia.nl, een aanrader om eens te bezoeken.

Ook door haar vader raakte Jana in de ban van Michelangelo. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zij in het teken van deze kunstenaar een paar jaar geleden een studiereis organiseerde. Klimt, Munch, Rodin en het Fin du Siècle mogen zich eveneens tot haar favoriete onderwerpen rekenen. Ze is trouwens ook operaliefhebster en vooral Richard Wagner heeft haar warme belangstelling. En ze maakt graag ruimte in haar agenda, om bij de Internationale School voor Wijsbegeerte haar kennis over filosofie op peil te houden. Door haar interesse in al deze terreinen, heeft zij haar cursisten veel te bieden. Zij geeft aan door vragen van cursisten ook weer te leren en zo haar lesstof weer meer diepgang te geven. Zelf heb ik het idee dat haar drive, voortkomend uit haar passie voor de materie, een heel belangrijke factor is. Ze wil wel kwijt dat ze door haar studie (die nog steeds voortduurt) en haar werk een persoon is geworden, die stevig in haar schoenen staat.

Wij als cursisten profiteren graag van haar inspanningen. Ter aanvulling op haar colleges maakt zij namelijk de prachtigste digitale presentaties. Die colleges past zij steeds aan. Jarenlang telkens hetzelfde verhaal oplepelen is voor haar taboe. Dat is meer dan begrijpelijk voor iemand, die er helemaal voor gaat. En dat doet Jana Waarts. Voor ons ademt zij kunst. Ze is een natuurtalent, die haar passie voor kunst en cultuur schijnbaar moeiteloos op ons overbrengt. In het voordeel van diegenen, die daarvan weten te genieten, nu en in een volgende cursus. Daarbij gaat Jana in de Winteracademie aandacht besteden aan Fenomenale Vrouwen zoals Hannah Arendt, Frida Kahlo en Hella Haasse. Tussen de bedrijven door studeert ze nog steeds, gaat naar de opera, bezoekt een tentoonstelling, kijkt tv en neemt deel aan de Week van de Wijsbegeerte. HOVO mag zuinig op haar zijn.
Annemarie Franken