Andreas Wismeijer, okt 2015

Dr. Andreas Wismeijer: De invloeden op ons gedrag, 9 oktober 2015

Wordt ons gedrag wel beïnvloed? Op deze vraag werd deze middag een antwoord gegeven. Ja, dat is het geval, zelfs meer dan we denken. Oorzaken voor onze gedragingen worden middels het bio-psychosociaal model onderverdeeld in sociale, biologische en psychologische factoren. Want het individu bestaat niet op zichzelf, alleen in zijn sociale context. Iedereen is uniek, maar ook beïnvloedbaar.

Daarvan geeft Wismeijer veel voorbeelden. Denk aan gezelligheid, die ervaar je niet als je het koud hebt. Als iemand monotoon praat, komt dat niet prikkelend over. De politici Den Uyl en Biesheuvel hielden het leiden van vergaderingen zo lang vol, dat besluitvorming uiteindelijk door vermoeidheid van kabinetsleden vaak tot stand kwam. Een ander voorbeeld: pijnklachten werken op ons humeur. Ook voelt uitsluiting letterlijk en figuurlijk als pijnlijk. Lichaamshouding werkt daaraan ook mee. Door iets geks te doen, wordt het gedrag beïnvloed. De Nieuw-Zeelanders gebruikten hakka, om tegenstanders te intimideren. Kleuren beïnvloeden ons gedrag, zoals: groen staat voor harmonie, blauw voor ratio en vertrouwen, geel voor optimisme en creativiteit.

Ook het fenomeen nudging (verleiden) kwam aan de orde. De overheid gebruikt dit om ons sommige dingen te laten doen of juist na te laten. Niet door met het vingertje te wijzen, maar door verleiding. Zo wordt bij het naderen van de sluitingsdatum voor de belastingaangifte aangegeven dat: “7 miljoen mensen hun aangifte al hebben ingeleverd”. Dit werkt beter dan: “U heeft nog maar 6 dagen voor de aangifte.” Dan heb je de neiging nog even te wachten. Om mensen de trap te laten nemen in plaats van de lift, werken pijlen of geschilderde voetstappen op de grond doorslaggevend. Ze beïnvloeden ons gedrag.

Helaas moeten we ons tot deze voorbeelden uit het zeer interessante betoog van de heer Wismeijer beperken.
Namens commissie Forum, Bert van Esch

Dr. Andreas Wismeijer, psycholoog: verbonden aan Tilburg University en Nyenrode Business Universiteit. Hij is gespecialiseerd in persoonlijkheidspsychologie en onderzoekt met name hoe persoonlijkheid en sociale omgevingen elkaar beïnvloeden. Hij is gepromoveerd op de psychologie van geheimen.