Gorssel_Vorden mei 2017

Onderweg waren er veel files; daardoor kwamen veel later bij Museum More aan dan verwacht.
Bovendien hadden we ineens vier afvallers: Tiny en Charles Clout doordat Charles plotseling moest opgenomen worden,
een deelnemer versliep zich en voor een ander reed de trein vanuit Eindhoven naar Tilburg niet
Het leek er dus op dat we aan een pechdag begonnen, maar dat pakte, gelukkig, anders uit,
gezien de vele positieve reacties en onze eigen ervaringen.
Om tijd te winnen, is in de bus een inleiding op realisme in de schilderkunst en op Johan Grützke
die nu in Museum More in Gorssel een expositie heeft, gegeven. Interesse?   Inleiding op Grützke  

Landgoed De Wiersse in Vorden
De rondleiding betreft zowel de geschiedenis van het landgoed en de bewoners/eigenaren ervan als de ontwikkeling van park en tuinen met heel veel namen van bomen, struiken en planten.
In 1288 worden de Heren van Borculo van de Heerlijkheid Borculo als bezitters van De Wiersse genoemd (dat weer onder de bisschop van Münster valt). In 1676 krijgt ene Enno ten Broek het in bezit. Vervolgens komen families als Van Heeckeren, Van Limburg Stirum en De Stuers hier wonen. Na WO I trouwt de Engelse majoor William Edward Gatacre met Alice de Stuers die zich al van haar 16e met de inrichting van de tuinen bezighoudt. Alice en William krijgen een zoon, E.V., die met de Engelse Laura trouwt. Nu beheert voornamelijk hun dochter Mary het landgoed; zij is de contactpersoon voor afspraken. Dat de communicatie nog niet goed in de steigers staat, is duidelijk, maar de inzet van alle betrokkenen is geweldig en dat vergoedt veel. Gids Jenny Stelling overwint haar boosheid, ook al komen wij door interne miscommunicatie 45 min te laat …
De Achterhoek bestond oorspronkelijk uit moeras, maar werd in de 19de eeuw drooggelegd. Het kasteel met de tuinen heeft een oppervlakte van 300 ha waaronder 33 ha park en 16 ha tuin.
De inrit is midden de 19de eeuw aangelegd en beplant met beuken. Na 150 jaar zijn beuken op,  krijgen ze een schimmel aan de wortels en vallen bij een storm om. Daarom is in jonge aanplant voorzien: tuinieren is vooruitdenken.
Links en rechts van het huis stonden bijgebouwen met de wapens van de verschillende families. Op het einde van WO II hebben de Duitsers een ervan opgeblazen. Tijdens die oorlog heeft een rentmeester gelukkig heel goed voor huis en opstallen gezorgd; veel kostbaarheden heeft hij verstopt.
Aan de voorkant staan sisters(?), z.g. kuipplanten, maar ze kunnen C* -20 aan. Aan de zijkant van het huis staat een enorme tulpboom. Omdat de tulpboom veel vocht bevat en hoog wordt, werd deze vaak dichtbij een woning geplant, om blikseminslag te voorkomen.
Jonkvrouw de Stuers Alice en William Gatacre hebben zelf grote delen van hun landgoed in park en tuinen ontworpen, soms met hulp van tuinarchitecten, als Zocher.
Aan de zijkant is een doorkijk, aan beide zijden afgezet met rododendrons. Als je in de verte kijkt, zie je een haha met waterafscheiding. In werkelijkheid kijk je veel verder. Aan de zijkant van het huis klimt een boompioen. We steken de Baakse Beek over en zien het huis van de rentmeester met groen geverfd houtwerk, elke familie in de Achterhoek heeft zijn eigen kleur.
Vervolgens zien wij een ambtenarenboom of cataba. Er staan totaal 4000 rododendrons, gekocht in Boskoop. Verder zien wij een kleine plant, de ratelaar, die geschikt is voor de orchideënkwekerij. In een doorkijk staat een discuswerper, een kopie van een Romeins beeld, met aan weerszijden populieren.
Ook zien we een cannes, een hoog bloeiende struik, cypressen en een magnoliaboom met een driebladige bloem. Bij de kleine vijver staat stinkdierenkool. Er is ook nog een grote vijver, die is aangelegd als een lagune. Bij deze vijver zien we koningsvarens. Bij de triton zijn enkele fruitbomen geplant. Hierna volgen we onder een gebogen beukenhaag naar een vijver met fontein, die omringd wordt door varens en hosta's met ook weer een mooie doorkijk. Hierna zien we een 'suikertuin' die verzonken is aangelegd.
De Franse tuin (ontworpen door Alice) had 16 delen met 4 vierhoekige visvijvers; die is nu teruggebracht tot 8 delen. De buxus is aangetast door een schimmelziekte. Tenslotte genieten we van de kruiden- en moestuin, de bloementuin en van het romantische rozenprieel.
Ad van de Pol
In het dorp drinken we een glaasje, voordat we met de bus naar Den Bosch en Tilburg rijden. De verlote catalogus viel op nummer 35. Op basis van alle mooie reacties: een gezellige en informatieve prachtdag!