Roovertsche Leij juni 2016

bij Landgoed Gorp en Roovert, Hilvarenbeek en Goirle, 10 juni
We (18 deelnemers) treffen nu gelukkig wel mooi weer: zon en een fijne temperatuur. Na de koffie op het terras van etablissement De Roovertsche Leij rijden we naar Gorp en Roovert waar gids Johan op de Paradijsbrug (a) start. Onder de brug stroomt de Ro(o)vertsche Leij. De beek/stroom komt uit België, mondt in Tilburg uit in de Voorste Stroom en via via in De Dommel. We zien hier een soort libellen waarvoor de kwaliteit van het water hier gunstig is.  In het bos heerst nu een rustige periode: alle bomen dragen blad en daardoor zijn de bloemen van vroegbloeiers op de grond verdwenen. Bij de vogels is het ook rustig, want zij zijn met hun jongen bezig. We horen de grote lijster. Via een draaipoortje lopen we een eigendom van het Brabants Landschap (b) in.
Op de paden liggen wortels uit die voedsel uit de bovenlaag zoeken; de allerdikste zoeken water in de zandgrond eronder. We komen veel bosbessenstruikjes tegen – alleen in oude bossen te vinden - waaraan al blauwe bessen zitten. Wij zien de vuilboom waarvan de bessen laxerend werken. Her en der liggen kleine heideveldjes met vennetjes.

Wij horen boompieper en zwarte mees. Aan een mooi gevormde dode berk zitten elfenbankjes en dikke tondelzwammen: die doden toch al zwakke bomen.
In een pad is een rond gat uitgestoken waarin een grijze massa, podsol, is te zien (c). We horen de (gele) geelgors. Aan de rand van een plasje staat gagel. waarvan de zaden die vroeger werden gebruikt, om vlooi en huismijt uit het beddengoed te weren; de bedwelmende eigenschappen zorgden ook  voor een aangename slaap. Waar pas veel bomen zijn gekapt, groeien de hoge adelaarsvarens die géén vertakkingen hebben zoals andere varens. Voorzichtig ermee zijn, want ze zijn giftig.
Weer langs de Leij gaand, zien we boven het water de prachtig donkerblauw gekleurde mannetjes van de bosbeekjuffers, de vrouwtjes zijn bruin. Ook staat daar dalkruid. We komen bij de Nieuwe Hoef uit (d). In de beukenlaan erlangs zijn gaten in de rij ontstaan doordat de onderste takken zijn verwijderd, vanwege de doorgang van auto’s. Maar een beuk verbrandt als de zon op zijn stam schijnt. De dode beuken zijn gekapt en die ernaast staan, krijgen de nu het volle zonlicht op hun stam, waardoor ook die verbranden. Oplossing? Doek om de stam wikkelen. 
Hier nemen we afscheid van onze gids Johan van Laerhoven die we hartelijk danken voor deze interessante wandeling en ook voor zijn kritische kanttekeningen bij natuurbehoud/-herstel versus genieten van de natuur door velen middels (klim)activiteiten en horeca. Tenslotte genieten wij  weer op het terras van een heerlijke lunch. (e)
Ad van de Pol

(a) De 16e eeuwse filosoof en arts Jan van Gorp van der Beke (Goropius Becanus) meende dat Adam en Eva ‘Nederlands’ spraken en hier dus in het paradijs moeten hebben geleefd.
(b)    Het omringende Gorp en Roovert is van Van Puijenbroek. Die wilde dit stuk ook wel kopen, maar Van Puijenbroek heeft ooit tijdens de jacht de hond van eigenaar Van Beusekom doodgeschoten. Van Beusekom gunde het wel aan het Brabants Landschap.
(c)  Podsol is een bodemtype met een duidelijke uitspoelingslaag en een duidelijke inspoelingslaag. De uitspoelingslaag wordt loodzandlaag genoemd vanwege de grijze kleur; de inspoelingslaag wordt wel oerlaag of ijzeroerlaag genoemd vanwege de afzetting daarin van ijzerverbindingen.
(d) De Nieuwe Hoef is van oorsprong een tiendschuur uit de 17de eeuw, gebouwd om tienden te innen. Nu is het een restaurant.
(e)  Zie ook Natuurpoort Roovertse Leij